De 27 landen in de EU hebben afgelopen week hun handtekening gezet onder het antipiraterijverdrag ACTA. Alleen oppositie vanuit het Europarlement kan inwerkingtreding van het omstreden verdrag nu nog verhinderen.

Regeringen wereldwijd worstelen met de vraag hoe het auteursrecht op internet te handhaven. Internationaal lijken Australië, Canada, Japan, Zuid-Korea, Mexico, Marokko, Nieuw Zeeland, Singapore, Zwitserland en de Verenigde Staten elkaar nu te vinden in de 'Anti-Counterfeiting Trade Agreement (ACTA)'. Maar er is ook grote weerstand vanuit de samenleving. De ACTA zou eenzijdig de belangen van grote bedrijven die veel patenten exploiteren dienen en brede maatschappelijke benutting van kennis bemoeilijken. Ook is er grote kritiek op de wijze waarop ACTA tot stand is gekomen.

Verdragsdocumenten nog steeds geheim

Volgens critici, zoals D66, zijn maatschappelijke organisaties niet of nauwelijks betrokken bij het opstellen van de regels. Een aantal landen en grote belanghebbende bedrijven hebben achter gesloten deuren over het verdrag onderhandeld. Gevestigde wereldwijde fora voor intellectuele eigendomsrechten, zoals de World Intellectual Property Organisation (WIPO) en de Wereld Handels Organisatie (WTO), werden omzeild. D66 maakte in het Europees Parlement, in de Tweede Kamer en zelfs via een rechtszaak bezwaar tegen het gebrek aan transparantie over de verdragsdocumenten. Er werden weliswaar documenten gelekt, maar inspraak bleef uit.

Technische en juridische complicaties

ACTA kan volgens D66 grote gevolgen krijgen voor internetgebruikers. Het verdrag vergroot de mogelijkheden om internetserviceproviders juridisch aan te spreken voor het gedrag van hun zakelijke en particuliere klanten. Het zou hen dwingen alle informatie die wordt gedownload inhoudelijk te controleren, wat niet alleen de internetvrijheid schaadt maar ook kosten met zich meebrengt en de dienstverlening technisch en juridisch zou compliceren.