Dat Carrier IQ heimelijk gegevens van miljoenen mobiele telefoons verzamelt en doorverkoopt is niet alleen een kwestie van regels en handhaving maar ook van bewustwording bij gebruikers, vindt Feyo Sickinghe, regelgevingsspecialist bij advocatenkantoor Bird&Bird en voorzitter van samenwerkingsverbanden van telecombedrijven.

Deze week werd bekend dat de Amerikaanse Federal Trade Commission een onderzoek is begonnen naar CarrierIQ. Gekeken wordt of het bedrijf ongeoorloofd data van consumenten heeft verzameld en doorgegeven. Op Youtube kun je zien hoe de app van CarrierIQ stiekum onder de radar gegevens als toetsaanslagen, wachtwoorden en browserdata verzamelt op een mobiele telefoon, en niet kan worden gestopt.

Facebook werd eerder ook op de vingers getikt wegens het doorverkopen van gebruikersgegevens. Wat erg, roepen we dan in koor. Het doorgeven van gebruiksgegevens aan adverteerders is een lucratieve business en vormt de basis voor behavioral advertising, het gericht adverteren op websites en social media. Gebruikers zijn er zich nauwelijks van bewust dat ze zelf de deur wagenwijd openzetten voor advertenties en daarmee ook voor misbruik. Je kostbare spullen in een kluis stoppen heeft weinig zin als je de sleutel op het aanrecht laat liggen.

Gelukkig helpt de overheid een handje mee. Volgens aangescherpte regels die in 2012 in werking treden moet de gebruiker vooraf geïnformeerd worden en toestemming geven voor toegang tot gegevens die zijn opgeslagen op zijn telefoon of voor het plaatsen en gebruik van cookies - het zogenaamde ‘informed consent’. In februari komt de Europese Commissie met een voorstel voor een dataprotectieverordening die strenge regels stelt aan het gebruik van privacygevoelige gegevens met vergaande bevoegdheden voor toezichthouders.

Dat klinkt goed, maar neemt niet weg dat de gebruiker zelf ook moet opletten. Als hij voldoende informatie heeft en weet wat er gebeurt kan hij zelf beslissen of hij het gebruik van zijn gegevens toestaat en voor adequate beveiliging zorgen. Een slimme gebruiker is kritisch op de apps die hij installeert en kijkt af en toe onder de motorkap. Het is niet moeilijk, je moet het gewoon doen. Anders hebben strenge regels weinig zin.