De positie van de verschillende browsers in Microsofts browserkeuzescherm blijkt niet helemaal willekeurig. Internet Explorer 8 heeft een duidelijke voorkeur voor de positie uiterst rechts. Althans, in Internet Explorer. In Firefox staat Apples Safari juist opvallend vaak rechts.

Die constatering doet de Slowaakse website Digitálny Svet pod Lupou; de redacteuren van die site besloten het browserscherm aan een test te onderwerpen.

Het browserkeuzescherm is een concessie van Microsoft aan de Europese Commissie. Die maakte in het kader van het langlopende onderzoek naar machtsmisbruik door Microsoft onder andere bezwaar tegen het automatisch installeren van Internet Explorer op systemen onder Windows. Microsoft stelde in eerste instantie voor om de browsers in dat browserkeuzescherm in vaste volgorde te presenteren. Dat voorstel vond geen genade bij de Europese Commissie.

De poging om de browsers in willekeurige volgorde te tonen, is echter niet helemaal goed gelukt. Het eerste venster toont vijf browsers; bij een volledig willekeurige roulatie zou een browser iedere positie op het scherm eens in de vijf keer - dus in 20 procent van de gevallen - moeten innemen. Wie het browserkeuzescherm opent onder Internet Explorer, krijgt echter in 50 procent van de gevallen Internet Explorer 8 op de uiterst rechterpositie te zien. Safari heeft een duidelijke voorkeur voor de positie daarnaast (bijna 41 procent van de gevallen), terwijl Chrome tendeert naar een positie in het midden (37 procent). Wie Firefox als standaardbrowser heeft, krijgt juist Safari het vaakst uiterst rechts te zien (53 procent). Chrome heeft dan voorkeur voor de positie tweede van rechts, en Internet Explorer is vaker links te zien (in 25 procent van de gevallen uiterst link, in 30 procent van de gevallen tweede van links).

De verdeling van de browsers is niet helemaal van belang ontbloot. Onderzoek van Google toonde eerder aan, dat met name de positie rechts op een scherm door veel websurfers niet gezien wordt, omdat ze niet hun hele beeldscherm gebruiken voor hun browservenster. Van boze opzet van Microsoft kan echter geen sprake zijn, al was het maar omdat het zichzelf dan zou benadelen op pc’s met Internet Explorer.

Nader onderzoek van Rob Weir, een medewerker van IBM die nauw betrokken is bij initiatieven rond het Open Document Format, bevestigt de bevindingen van Digitálny Svet pod Lupou. Zijn analyse wijst erop dat er een ondoordachte programmeerbeslissing aan het fenomeen ten grondslag ligt. In plaats van een randomiseerfunctie met bewezen effectiviteit – Weir verwijst met name naar de Fisher-Yates shuffle – gebruikte Microsoft de sorteerfunctionaliteit die JavaScript biedt. De manier waarop die functie geprogrammeerd is voor deze taak - de Microsoft shuffle, stelt Weir plagerig - levert echter geen consistente resultaten op, aldus Weir. De manier waarop de gesorteerde resultaten worden geïnterpreteerd is bovendien afhankelijk van de sorteerroutine die in de browser is geïmplementeerd – wat verklaard waarom er verschillen optreden tussen Firefox en Internet Explorer.