Omroeporganisatie Stichting AKN stapt over op Windows 7, het nieuwe pc-besturingssysteem van Microsoft. De dienstverlener aan de publieke omroepen AVRO, KRO en NCRV maakte zich al op voor de migratie naar Windows Vista maar besloot tijdens de voorbereidingen alsnog voor de jongste versie van Windows te kiezen. ICT-bedrijf Sogeti hielp een handje bij die beslissing.
AKN is in de jaren negentig opgericht in reactie op het politieke besluit dat de publieke omroepen op netniveau meer moesten gaan samenwerken. AVRO, KRO en NCRV vormden daarbij samen één ondersteunend apparaat voor alle niet-programmatische zaken. Later volgde de verhuizing van meer dan tien verspreide locaties naar een gezamenlijk onderkomen in Hilversum. Een vijfde poot, die de programmabladen van de drie omroepen maakt, zit nog wel in een apart gebouw elders in Hilversum.
Een van de onderdelen van AKN’s ondersteunende apparaat is de afdeling Informatie & Media Technologie, die onder meer verantwoordelijk is voor de computers en telefonie. Manager van de afdeling is Bart Heijnen. In de tweede helft van 2007 rees de vraag of AKN moest overstappen van het bestaande pc-platform Windows XP naar Windows Vista, aldus Heijnen. Maar hij wilde niet over één nacht ijs gaan. ICT-dienstverlener Sogeti werd om advies gevraagd.
In de media waren inmiddels veel verhalen in omloop over de slechte hardware- en applicatiecompatibiliteit van Windows Vista, dat eind 2006 was geïntroduceerd. Arjan Ham, directeur Infrastructuur Services van Sogeti, vertelt: “Waar wij als Sogeti heel sterk in zijn, is te bekijken hoe een applicatieportfolio zich op een nieuw platform gaat gedragen. Dus we hebben toen voor AKN een Vista Impact Test gedaan, zoals we dat noemen. Uiteindelijk hebben we een ontwerp gemaakt voor een ‘image’ en dat klaargezet, waarna AKN zelf met ondersteuning van ons een pilot heeft uitgevoerd.”
De ‘proof of concept’, met een klein aantal gebruikers, gaf volgens Heijnen op zich weinig problemen. Toch zette AKN de uitrol van Windows Vista niet door. Heijnen: “We kregen op dat moment een heleboel signalen over de slechte adoptie van Vista in de markt. Topmensen van Microsoft zelf zeiden dat het eigenlijk geen afgerond product was. Daar kwam toen nog de kritiek van de Consumentenbond overheen. Tegelijkertijd werd de beschikbaarheid en onderhoudsperiode van Windows XP verlengd. Ook onze eigen klanten, de omroepen, vroegen zich af hoe hard de noodzaak was om op Vista over te gaan.”
Heijnen stelde zich die vraag zelf ook. “Die noodzaak was niet hard, het was gewoon een logische stap in de tijdslijn.” Besloten werd voorlopig een streep onder het project te zetten. AKN was klaar om alsnog naar Windows Vista te migreren, maar had in ieder geval alvast stappen in de richting van een opvolger gezet. Op dat moment was overigens nog niet bekend dat Windows 7 eraan zat te komen.
De pilot met Vista had wel duidelijk gemaakt dat de hardware bij AKN niet was opgewassen tegen Windows Vista. Het machinepark, geleverd door HP, stamde grotendeels uit 2003. Heijnen: “We hadden tegen hoge kosten kunnen opwaarderen. De grafische kaart bijvoorbeeld was echt niet geschikt. We hadden wel geheugen kunnen bijplaatsen, maar de machines zouden toch te traag zijn geweest.”
De kosten van het besturingssysteem zelf speelden geen rol in de afweging. AKN beschikt over een enterprise agreement met Microsoft en had binnen het bestaande contract ook al eerder op Windows Vista kunnen overstappen.
Rond mei, juni van dit jaar kwam Sogeti met de suggestie bij AKN om mee te doen aan het zogeheten First Wave-programma van Microsoft voor Windows 7. Daarmee zat AKN ineens in de voorhoede van gebruikers van het nieuwe besturingssysteem. Na de zomervakantie, vanaf eind augustus, kwam dit plan in een stroomversnelling.
Het voorwerk was volgens Heijnen in feite al gedaan, met de afgeblazen pilot van Windows Vista. Heijnen: “Het hele ontwerp van de nieuwe desktop stond feitelijk al klaar. Al het denkwerk, bijvoorbeeld welke systematieken we wilden gebruiken voor de ‘deployment’, de distributie, was al gedaan.”
Heel belangrijk was de compatibiliteit van applicaties, die in samenwerking met Sogeti al eerder was doorgelicht. Daarbij kwam een ‘rijkdom van applicaties’ aan het licht, om het eufemistisch uit te drukken. Heijnen: “We hebben ons IT-beheer goed op orde en ik dacht een vrij goed beeld te hebben van wat er allemaal draait. Toch kom je dan bij zo’n inventarisatie een aantal producten tegen waarvan je je niet bewust was dat ze hier draaiden, en die indertijd niet Vista-compatibel waren. Dus we hebben de tijd die het uitstel opleverde ook gebruikt om ons applicatieportfolio flink op te schonen.”
Dat heeft vooral geleid tot een flinke reductie van het aantal versies per applicatie. Er waren bijvoorbeeld veel versies van Photoshop in gebruik. Daarvan was in de loop der tijd telkens de actuele versie besteld als een medewerker het pakket van Adobe nodig had. Daarnaast is gewied in het aantal eenmalig aangeschafte toepassingen. “We zitten nog steeds op 100-plus, daar niet van. We ondersteunen dan ook vier klantenorganisaties en als die gemotiveerd willen afwijken van de door ons voorgestelde standaard, ondersteunen wij dat uiteraard loyaal,” zegt Heijnen.
Sogeti, dat intern ook in de voorhoede zit met de overstap naar Windows 7, heeft voor AKN een nieuw ‘image’ van het besturingssysteem en applicaties gemaakt. Glenn Wesenhagen, consultant Infrastructuur bij Sogeti: “Voor het nieuwe image hebben we gebruikgemaakt van de Microsoft Deployment Toolkit, op basis van het functioneel en technisch ontwerp dat in het verleden al was gemaakt. Samen met AKN hebben we ook de basisset van applicaties gedefinieerd en deze geschikt gemaakt voor de deployment. Dat gebeurt in dit geval met SCCM.” Overigens is SCCM, voluit de System Center Configuration Manager van Microsoft, bij AKN het standaardvehikel voor softwaredistributie.
Sogeti kon de ervaringen die met de eerdere Visa Impact Test waren opgedaan goed gebruiken. Dezelfde ‘compatibiliteitsissues’ met applicaties bleken ook met Windows 7 op te treden. Wesenhagen: “Door het implementeren van nieuwe versies is dat opgelost. Er was geen enkele applicatie die niet kon worden opgewaardeerd. De tijd heeft daarin natuurlijk een hoop uitgemaakt. Niet alle softwareleveranciers waren indertijd klaar voor Windows Vista. Dat was een heel groot struikelblok.”
Wat dat laatste betreft is er volgens Wesenhagen veel ten goede veranderd. “Alle leveranciers bieden op dit moment drivers die of in Windows 7 zijn ingebouwd of met de applicatie worden meegeleverd. En als ze die niet bieden, voldoen de Vista-drivers over het algemeen prima. Hierdoor, in combinatie met de nieuwe hardware, zijn we tegen minimale problemen aangelopen.”
IT-manager Heijnen tekent hierbij aan dat AKN zelf toch op enige problemen is gestuit. Met de uitrol van Windows 7 stapt AKN ook over op de browser Internet Explorer 8. “Ontwikkelaars die werken met het contentmanagementsysteem Tridion hebben gemerkt dat dat niet vlekkeloos loopt. Er wordt nog uitgezocht of we dat al dan niet kunnen verhelpen. We zijn ook tegen een applicatie opgelopen die zich niet onder Windows 7 laat installeren. Dat gaat om Prequest, een pakket voor facilities management. Hopelijk komt de leverancier snel met een oplossing, anders gaan we kijken hoe we dat kunnen virtualiseren.”
Voor het eigenlijke besturingssysteem heeft Sogeti in het image een basisset van functionaliteit gedefinieerd. Ook dat is volgens Wesenhagen met het oog op de gewenste flexibiliteit modulair opgebouwd. In overleg met AKN is bepaald welke nieuwe features van Windows 7 in eerste instantie wel of niet worden uitgerold. Een voorbeeld is de encryptietechniek BitLocker, die ten opzichte van Vista is uitgebreid met de optie om ook data op verwisselbare opslagmedia te versleutelen (BitLocker To Go). Heijnen: “We hebben dat op dit moment nog niet gedefinieerd omdat we het in deze fase minder relevant vinden. Maar ik vind het wel een van de interessante punten in Windows 7, dus we pakken het later op.”
De hele IT-afdeling bij AKN is inmiddels voorzien van Windows 7, evenals een aantal pilotgebruikers binnen elke klantenorganisatie. “Wij willen zeker weten dat we niet tegen verrassingen aanlopen. Applicatiecompatibiliteit is het sleutelwoord. Je gaat niet iets uitrollen dat grondig is getest, is mijn credo. Natuurlijk zullen we 100 procent nooit halen, maar we gaan wel uit van 99 procent. En als het niet werkt, moeten we een workaround hebben.”
Deze maand (november) worden de resultaten van de pilotgroep verwacht. Daarna wil Heijnen met de klantenorganisaties een planning maken voor de uitrol van Windows 7, in het voorjaar van 2010. Er komt volgens Heijnen geen ‘Big Bang’: het is de bedoeling dat de vijf klantenorganisaties achtereenvolgens aan de beurt komen. Theoretisch is het nog steeds mogelijk dat er een ‘showstopper’ opdoemt. “Maar tot nu toe is er voor mij geen enkele reden om dat traject met Windows 7 niet in te gaan. Met het Vista-traject had ik een heleboel redenen om te zeggen: we stoppen ermee.”
Dossier Windows 7
De favorieten van Bart Heijnen
Wat vindt Bart Heijnen, manager Infor-matie & Media Technologie bij AKN, de belangrijkste voordelen van Windows 7? - BitLocker data-encryptie: in deze fase bij AKN nog niet ingevoerd, maar: “Een hele mooie functionaliteit die we waarschijnlijk wel gaan gebruiken. Het aantal laptops binnen onze gebruikersgroep is dermate groot dat je graag wilt dat er beveiliging op zit. Er zal maar een programmamaker met een geweldig idee rondlopen en zijn laptop wordt gestolen en komt bij de concurrent terecht!”
- Direct Access voor remote toegang, als alternatief voor een VPN. Nog niet in de pilot opgenomen, maar: “Wij hebben veel mensen die ook vanuit thuis werken, ook in de weekends. Ik heb gehoord over het grote gemak van Direct Access: je neemt je laptop mee naar huis, logt in met je WiFi en het is alsof je doorwerkt zoals op kantoor. Prachtig! Er zit ook financieel voordeel aan. Wij gebruiken nu Terminal Server met een token, waarvoor je licenties afneemt. Deels werken we ook met VPN-verbindingen en ook daar betalen we licentiekosten voor.”
- Gebruikersinterface: “Die van Vista was al mooier dan van Windows XP, maar van Windows 7 is hij nog een stukje mooier. Dat is niet onbelangrijk in een omroepwereld, waar ook veel Apple-fanaten rondlopen. Windows maakt nu een inhaalslag en komt met een ontwerp dat er heel gelikt uitziet en prettig werkt.”
- Zoekmogelijkheden: “We leven in een tijd waarin je ontzettend veel informatie tot je krijgt, zowel in de vorm van e-mail als allerlei soorten bestanden. Ik gebruikte onder XP altijd X1, een indexeringstooltje van Yahoo. Daarmee kun je in ‘no time’ een document of mailtje terugvinden door een paar letters of sleutelwoorden in te voeren. Hetzelfde vind je nu in Windows 7. Ik denk dat een heleboel mensen daar erg gelukkig van worden. Maar het werd wel hoog tijd."
- Energieverbruik is voor hem een gevoelig punt, zegt Heijnen. Het ‘groene’ karakter van Windows 7 spreekt hem dan ook aan. “Bij omroeporganisaties staat duurzaamheid hoog in het vaandel. Dat Windows 7 op een slimmere manier met energie omgaat past daarbij. Bijna iedereen hier is informatiewerker en heeft minimaal één pc. Dat kan behoorlijk aantikken. Met Vista was ik er bang voor om de pc in de sluimerstand te zetten. Met Windows 7 is het een kwestie van één druk op de knop en kun je weer verder werken.”
- Synchronisatie: “Wij werken veel met ‘roaming profiles’, zwervende profielen. Het voordeel is dat je op een willekeurige werkplek kunt aanloggen. Als de gebruiker aflogt, wordt zijn desktop en alles wat in policies is gedefinieerd op de server opgeslagen. Dat is een tijdrovend proces. Met Windows 7 gebeurt het synchroniseren veel sneller in de achtergrond.
|
Geld bespaard door uitstel
Het eind 2007 genomen besluit om Vista in de ijskast te zetten en langer met Windows XP door te werken, had als prettige bijkomstigheid dat AKN de vervanging van de hardware nog even kon uitstellen. Na een (verplichte) Europese aanbesteding is de apparatuur dit jaar (2009) alsnog grotendeels vervangen. “Met de nieuwe pc’s zijn we ook gelijk klaar voor Windows 7. In feite hebben we dus met het uitstel geld bespaard”, constateert Heijnen.
Op de meeste werkplekken staan nu pc’s van Lenovo met 4 GB werkgeheugen. “Achteraf upgraden is relatief erg duur, vooral door de arbeidskosten, en het prijsverschil tussen 2 GB en 4 GB is maar een paar tientjes. Waarschijnlijk zijn we er in de loop der tijd heel blij mee dat de machines nu wat overgedimensioneerd zijn”, verwacht Heijnen. De geïntegreerde grafische chip voldoet aan de eisen om de grafische interface Aero van Windows 7, die ook al in Vista zat, probleemloos weer te geven.
Kenmerkend voor omroepen is dat veel met beeldmateriaal wordt gewerkt. Voor videomontage wordt de applicatie Avid gebruikt, die te veel eist van standaardhardware. Daarom zijn dedicated werkplekken voor gebruikers van Avid ingericht. Daarnaast moeten medewerkers overal in het AKN-gebouw via het netwerk kunnen browsen in een ‘lichtere’ versie van voorgeproduceerde video’s. Die eis was in de Europese aanbesteding van de pc’s opgenomen en de Lenovo-pc’s met Intel-graphics voldoen hieraan. |