Automatisering Gids

OpenOffice 3.0 – uitgegeven onder de zogeheten LGPL-licentie – is meteen beschikbaar voor Windows, Linux, Solaris (Sparc) en eindelijk volledig werkend onder Mac OS X. Voorgaande MacOS-versies draaiden alleen in de X11-omgeving. Ook is het pakket voor het eerst geoptimaliseerd voor Windows Vista, hoewel de vorige edities gewoon onder de systeemsoftware draaiden.

Het is alweer acht jaar geleden dat OpenOffice van start ging. Aanvankelijk was het programma gebaseerd op StarOffice van StarDivision, dat in augustus 1999 door Sun Microsystems werd overgenomen. In juli 2000 werd de broncode vrijgegeven, vooral met de bedoeling om een concurrent van MS Office te ontwikkelen. In 2003 werd begonnen met versie 2.0, dat pas in 2005 werd voltooid. Drie jaar later is er versie 3.0. Een mijlpaal, vindt de organisatie achter het product.
Een grote bedreiging voor MS Office is het softwarepakket tot nu toe echter niet geweest, de ongeveer 98 miljoen downloads ten spijt. Het marktaandeel van OpenOffice is erg moeilijk in te schatten. MS Office heeft in elk geval nog altijd 95 procent van de markt voor kantoorsoftware in handen. Merkwaardig genoeg doet OpenOffice het beter bij grote dan middelgrote bedrijven. Wel zijn er enkele grote gebruikers, waaronder het stadsbestuur van Bristol en het ministerie van Defensie van Singapore. Sinds kort is ook de Franse gendarmerie van de partij.

Liefde op het eerste gezicht is het echter nooit geweest. In het verleden was het geheugenintensieve pakket ook nog eens traag als bagger. Die problemen behoren tot het verleden, maar OpenOffice oogt nog altijd minder aanlokkelijk dan MS Office. Waar Microsoft de menu’s inmiddels handig heeft weggewerkt, zijn ze bij OpenOffice volop aanwezig. Nieuw is een Start Center dat gebruikers begroet bij het opstarten. Voor de rest is er niet veel veranderd: Naast rekenbladen (Calc/Math), een database (Base), een presentatieprogramma (Impress) en een tekstverwerker (Writer) biedt OpenOffice een programma (Draw) waarmee vectorgebaseerde illustraties kunnen worden gemaakt.

Voor het eerst biedt OpenOffice ondersteuning voor Microsoft Office 2007-bestanden. OpenOffice 2 wist nog geen raad met DOCX- of XLSX-documenten. Toch blijven er beperkingen: Office 2007-documenten kunnen wel gelezen en bewerkt worden, maar een nieuw document kan niet in het Office-formaat worden bewaard. Wel wordt de ISO-standaard OpenDocument Format (ODFG) volledig ondersteund. Ook in ander opzicht is OpenOffice met een inhaalslag bezig: het rekenblad is uitgebreid naar 1024 kolommen per blad versus 256 bij vorige versies. Kolommen en rijen zijn nu eindelijk met ‘drag and drop’ te verplaatsen.

Of dat voor bedrijven voldoende aanleiding is om MS Office aan de kant te zetten, is natuurlijk nog maar de vraag. De grote kracht van Office blijft de koppeling met de backoffice en tal van serverproducten van Microsoft. Ook ontbeert OpenOffice een mailapplicatie zoals Outlook, waar erg veel bedrijven gebruik van maken. Wat dat betreft is OpenOffice niet meer dan een standalone oplossing voor bedrijven en particulieren die geen dure softwarelicenties willen.

Wil OpenOffice zijn grote rivaal Microsoft voorbijstreven, dan zal het in zijn huidige navolgerspositie moeten loslaten. En dat wordt moeilijk. Mozilla, de organisatie achter Firefox, kan jaarlijks bogen op 60 miljoen dollar van Google. OpenOffice moet het hebben van sponsoring van Sun Microsystems en zit krapper bij kas.

Daarnaast is het de vraag of OpenOffice zich niet veel meer zou moeten richten op de ontwikkeling van onlinediensten. Een teken aan de wand is dat de Amerikaanse stad Washington D.C. een contract ter waarde van 500.000 dollar met Google heeft afgesloten. Zo’n 38.000 gemeentewerkers gaan voortaan Gmail en Google Apps gebruiken, oftewel onlinekantoorapplicaties. De gemeente wil de kosten van het gebruik en het onderhoud van software zoveel mogelijk temperen.