Automatisering Gids

Ze ontvingen allen het nieuwe Keurmerk Persoonlijke Ontwikkeling, dat verleend wordt aan organisaties die de persoonlijke ontwikkeling van medewerkers serieus nemen. Het Keurmerk Persoonlijke Ontwikkeling is ontwikkeld door SatisAction, een Tilburgs bureau voor personeelsonderzoek en medewerkerstevredenheid, in samenwerking met de Universiteit van Tilburg.

SatisAction doet voor het keurmerk onderzoek onder medewerkers naar de mate waarin de mensen en de organisatie leren. Middels een steekproef met een serie stellingen waar minimaal 40 procent van de medewerkers aan mee doet, brengt SatisAction in kaart hoe het leren er in een organisatie voor staat. De stellingen gaan over het leren tijdens de werkzaamheden, het leren van collega’s onderling, de mate waarin medewerkers worden aangemoedigd om zelf initiatieven te nemen en mee te denken over het beleid van de organisatie.

Ook het leerklimaat en het oordeel van de medewerkers over de organisatieprestaties spelen een rol in het onderzoek. Haalt een organisatie voldoende punten binnen in het oordeel van de medewerkers, dan krijgt een bedrijf het Keurmerk Persoonlijke Ontwikkeling.
Uit het onderzoek van SatisAction blijkt dat IT-bedrijven het heel goed doen als lerende organisaties. In de top 20 van de beste lerende organisaties die een stimulerende leeromgeving bieden, komen maar liefst negen IT-bedrijven voor. “In een stimulerende werkomgeving mag je fouten maken en zijn je fouten ook bespreekbaar om ervan te leren”, zegt Mirjam Baars van SatisAction. “Medewerkers krijgen gevraagd en ongevraagd feedback van elkaar en worden aangemoedigd om over de grenzen van het eigen bedrijf heen te kijken. Je wordt er aangemoedigd na te denken over hoe dingen beter georganiseerd kunnen worden. Eigen initiatief wordt op prijs gesteld.”

Een fout is in Baars’ ogen de mooist denkbare leerbron. “Als je een echte fout maakt, vergeet je dat je leven niet weer. Als je in een cultuur werkt waar het geen zin heeft om naar derden te wijzen als veroorzaker(s) van een fout, ga je je afvragen wat je eigen fout geweest is. Dat type cultuur heb je nodig, waar de waarom­vragen worden gesteld. Vertrouwen is heel belangrijk voor een stimulerend leerklimaat. Je praat niet graag over fouten als je weet dat je er keihard op afgerekend wordt.”

Een stimulerend leerklimaat is goed voor de persoonlijke ontwikkeling van medewerkers, maar heeft daarnaast een enorm effect op de prestaties van een organisatie als geheel. Trainingen leiden volgens Baars meestal ook wel tot betere organisatieprestaties, maar dat is marginaal en moeilijk te meten. “Een stimulerend leerklimaat heeft echter een enorm effect op de prestaties van een organisatie. Het is de moeite waard om structureel werk te maken van een stimulerende werkomgeving. Het gaat veel verder dan het aanbieden van opleidingen alleen.”

“Als ik met bedrijven over leren praat, gaan ze vaak trots opdreunen hoeveel en welke mooie opleidingen medewerkers allemaal kunnen volgen. Terwijl leren in een organisatie eigenlijk niet zoveel met het volgen van opleidingen te maken heeft. Dat klinkt gek, toch is het zo. Op de meeste trainingen is heel wat af te dingen”, zegt Baars. “Het rendement op een training is ongeveer tien procent en dat is niet veel.“ Een training is incidenteel, sluit vaak niet goed aan bij de behoefte van de medewerkers en een probleem is vaak al voordat de training wordt gevolgd in de praktijk opgelost. Ook komt het nogal eens voor dat een training niet goed is georganiseerd, onvoldoende maatwerk biedt en vaak kostbaar is.

De standaardreactie van veel leidinggevenden op een vraag van een medewerker is er een cursus bij te zoeken. De tip van Baars is eens niet om een training te vragen, maar om tijd. “Tijd om een specifiek probleem aan te pakken, een dagelijks terugkerend punt waar je normaal de tijd voor ontbreekt om het eens uit te zoeken. 3M is een voorbeeld van een bedrijf dat medewerkers 10 procent van hun tijd in iets belangrijks naar eigen keuze laat steken.