Automatisering Gids

Minister Hirsch Ballin dreigt de emotie rond het onderwerp kindermisbruik te gebruiken om een absolute volmacht te creëren voor het blokkeren en offline halen van websites, zonder enige juridische onderbouwing. Feitelijk komt dit neer op censuur. Het wordt tijd dat Nederland wakker wordt, want er staan enorme belangen op het spel zoals de vrijheid van meningsuiting, vrijheid van religie én persvrijheid.

De minister zegt er alles aan te doen om cybercrime te bestrijden. Een van de speerpunten in dit beleid zou de bestrijding van kinderporno op internet zijn. Toch lijkt Justitie geen moeite te doen om een adequate juridische basis te creëren, zodat het Korps Landelijke Politie Diensten (KLPD) daadwerkelijk alle websites met kinder-misbruik offline kan halen. Triest genoeg zorgen deze hiaten in de wetgeving ervoor dat sommige dubieuze websites, met twijfelachtige afbeeldingen van kinderen, in Nederland niet strafbaar zijn, waardoor de politie helaas machteloos moet toekijken.

De hiaten in de huidige Nederlandse wetgeving worden door Hirsch Ballin niet opgelost met het alsnog met enige spoed creëren van adequate wetgeving. In plaats daarvan worden internetproviders door Justitie gedwongen om zonder adequate juridische onderbouwing via een webfilter bepaalde buitenlandse websites te blokkeren, ook websites die dus niet strafbaar zijn. Van Nederlandse hostingproviders lijkt nu eveneens te worden verwacht dat zij vanuit maatschappelijke verantwoordelijkheid, zonder juridische onderbouwing, bepaalde websites offline gaan halen.

Accepteren wij met zijn allen het huidige justitiële beleid ten aanzien van de bestrijding van cybercrime, dan heeft Justitie een absolute volmacht in handen om ook in gevallen van vermeend racisme of terrorisme, buiten de Nederlandse wetgeving om internetbedrijven te dwingen om welke website dan ook te blokkeren en offline te halen. Ieder weldenkend mens, ook de internetbranche in Nederland, verafschuwt elke vorm van kindermisbruik op internet. Wanneer er echter geen juridische basis is voor het offline halen of blokkeren van websites, dan betekent het feitelijk censuur. 

Een doemscenario, waarbij de Nederlandse overheid internet inhoudelijk reguleert, is dichterbij dan sommige mensen zullen durven vermoeden. Een passage in de brief die minister Hirsch Ballin zojuist aan de Tweede Kamer heeft gestuurd, bevestigt de zorgwekkendheid van de huidige ontwikkeling. Hirsch Ballin schrijft in de brief: “Aan de mogelijkheid om in opdracht van de overheid content van het internet te verwijderen wordt een belangrijke plaats toegedacht.” Dit betekent niks meer en niks minder dan internetcensuur, op Nederlands grondgebied.

Met zijn beleid negeert Hirsch Ballin de richtlijnen vanuit Europa volledig. Het Europees Parlement heeft in februari 2008, met 571 stemmen voor en slechts 31 stemmen tegen, ingestemd met nota bene het Nederlandse voorstel van Jules Maaten (VVD) om internetcensuur zelfs als handelsbarrière te beschouwen. Daarmee ontstaat tegelijkertijd een hachelijke situatie. Aan de ene kant zal Europa via handelsbesprekingen internetcensuur moeten gaan aanvechten in landen als Cuba, China en Birma, terwijl internetcensuur in Nederland blijkbaar ook een gangbare praktijk is.

Ook wat betreft het door Justitie opleggen van webfiltering bij internetproviders negeert Hirsch Ballin de Europese richtlijnen volledig. De Raad van Europa heeft deze maand in zijn richtlijn aangegeven dat het blokkeren van ongewenste websites een Europese aangelegenheid moet worden, omdat internet een grensoverschrijdend medium is. Er moet daarbij een goede afweging worden gemaakt tussen ongewenste − doch niet strafbare − websites aan de ene kant en vrijheid van meningsuiting en het streven naar een open internet aan de andere kant. Uiteraard heeft kindermisbruik niets met vrijheid van meningsuiting te maken en zou het adequaat gefilterd moeten worden. Er zijn echter genoeg gebieden te bedenken waarbij de filtering niet zo overduidelijk danwel hoogst onwenselijk is.

Daarnaast kun je je afvragen of webfiltering überhaupt het geëigende middel is om cybercrime te bestrijden. Het lijkt op paniekvoetbal, waarbij de oorzaak van het kwaad alleen maar wordt verstopt. Een zware vorm van criminaliteit zoals het produceren en verspreiden van kinderporno wordt er niet door aangepakt.

Het is op dit moment twee voor twaalf. Justitie lijkt het bijna te zijn gelukt om het huidige beleid erdoor te drukken. Internetproviders en hostingproviders in Nederland hebben de afgelopen tijd uit principiële overwegingen voortdurend gestreden voor behoud van de opgebouwde burgerrechten in onze samenleving, maar zijn moegestreden en halen nu bakzeil omdat geen enkel bedrijf langdurig wil worden blootgesteld aan een mogelijke associatie met kindermisbruik in de perceptie van de Nederlandse bevolking. Verschillende media lijken daarbij echter nog steeds niet te beseffen dat zij het cybercrimebeleid van Justitie uit het algemene burgerbelang uitvoerig ter discussie zouden moeten stellen, voor het te laat is…

Natuurlijk is het voor Justitie erg lastig om de juridische basis in Nederland in gelijke pas te laten lopen met de snelle technologische ontwikkelingen waarvan criminelen zich bedienen. Als internationaal hostingbedrijf zouden wij, net als vele andere hostingbedrijven die verbonden zijn aan de Dutch Hosting Provider Association (DHPA), daarom graag met Justitie willen meedenken en meepraten over hoe we tot effectieve oplossingen kunnen komen om cybercrime adequaat te bestrijden. Tegelijkertijd moeten we ervoor zorgen dat er voor internetbedrijven een werkbare situatie blijft bestaan.

Con Zwinkels is Managing Director van zakelijke hostingprovider LeaseWeb.